Teknik SEO nedir?
Teknik SEO, bir web sitesinin arama motorları tarafından verimli biçimde taranabilmesi, doğru sayfaların dizine eklenmesi ve kullanıcılara hızlı, güvenli bir deneyim sunulması için sunucu, kod ve site mimarisi düzeyinde yapılan optimizasyonların tümüdür. İçerik ve backlink çalışmalarının sonuç verebilmesi, önce bu altyapının sağlam olmasına bağlıdır.
SEO'nun genel çerçevesini merak ediyorsanız önce SEO nedir ve nasıl yapılır rehberine, tüm konu başlıklarına ise SEO forumu merkez sayfamıza göz atabilirsiniz. Bu rehber doğrudan uygulamaya odaklanır.
robots.txt ve sitemap.xml: Taramayı yönetmek
robots.txt dosyası
robots.txt, sitenizin kök dizininde bulunan ve arama motoru botlarına hangi yolları taramamaları gerektiğini söyleyen düz metin dosyasıdır. Örneğin Disallow: /wp-admin/ satırı yönetim panelinin taranmasını engeller. Dosyanın sonuna Sitemap: https://alanadiniz.com/sitemap.xml satırını eklemek, site haritanızın kolayca bulunmasını sağlar.
Sık yapılan bir hata, robots.txt'nin dizine eklemeyi de engellediğini düşünmektir. Oysa robots.txt yalnızca taramayı kısıtlar; başka sitelerden bağlantı alan engelli bir adres yine de içeriği görülmeden dizinde yer alabilir. Bir sayfayı arama sonuçlarından tamamen çıkarmak istiyorsanız sayfaya noindex etiketi eklemeli ve o sayfanın taranmasına izin vermelisiniz; aksi halde Google noindex etiketini hiç göremez.
sitemap.xml (site haritası)
sitemap.xml, dizine eklenmesini istediğiniz URL'lerin listesidir. Özellikle yeni, büyük veya iç bağlantıları zayıf sitelerde keşfi hızlandırır. İyi bir site haritasında yalnızca 200 durum kodu döndüren, canonical olarak kendini gösteren ve noindex içermeyen sayfalar bulunur. Yönlendirilen veya silinmiş adresleri site haritasında tutmak, Google'a çelişkili sinyal gönderir. WordPress gibi sistemler site haritasını otomatik üretir; yine de içeriğini ara ara kontrol etmekte fayda var.
Site mimarisi, iç bağlantılar ve mobil uyum
Arama motorları sayfaları büyük ölçüde bağlantıları izleyerek keşfeder. Bu nedenle önemli sayfalarınızın ana sayfadan birkaç tık uzaklıkta olması, kategori ve alt sayfaların mantıklı bir hiyerarşi izlemesi gerekir. Hiçbir sayfadan bağlantı almayan yetim sayfalar, site haritasında olsalar bile zor keşfedilir ve zayıf değerlendirilir. Gezinme menüsü, içerik haritası (breadcrumb) ve metin içi bağlantılar, hem kullanıcıyı hem de botu doğru sayfalara taşır. URL'lerin kısa, kalıcı ve konuyu anlatan kelimelerden oluşması da bu yapının parçasıdır.
Google, siteleri değerlendirirken öncelikle mobil sürümü esas alır. Mobilde gizlenen içerik, eksik yapısal veri veya masaüstüne göre kısaltılmış metin, sıralamada doğrudan dezavantaj yaratabilir. Duyarlı (responsive) tasarım kullanmak ve mobil ile masaüstünde aynı içeriği sunmak en güvenli yaklaşımdır. Dokunma hedeflerinin yeterince büyük olması ve yazıların yakınlaştırmadan okunabilmesi de kullanıcı deneyimi açısından önemlidir.
Canonical etiketi ve kopya içerik
Aynı veya çok benzer içerik birden fazla adreste yayınlanabiliyorsa (filtre parametreleri, sıralama seçenekleri, yazdırma sürümleri, www ve www'suz adresler gibi), arama motoruna hangisinin asıl sürüm olduğunu canonical etiketiyle bildirirsiniz. Etiket sayfanın head bölümüne <link rel="canonical" href="https://alanadiniz.com/sayfa/"> biçiminde eklenir.
Canonical bir komut değil, güçlü bir ipucudur. Google, iç linkleriniz, site haritanız ve yönlendirmeleriniz farklı bir adresi işaret ediyorsa kendi seçimini yapabilir. Bu yüzden canonical etiketini iç bağlantılar ve site haritasıyla tutarlı tutmak gerekir. Her sayfanın kendini gösteren bir canonical etiketine sahip olması da iyi bir varsayılan uygulamadır.
301 yönlendirme ve durum kodları
Bir sayfanın adresi kalıcı olarak değiştiğinde 301 yönlendirme kullanılır; bu sayede hem kullanıcılar hem de eski adrese verilmiş bağlantıların değeri yeni sayfaya aktarılır. Alan adı değişikliğinde, HTTP'den HTTPS'ye geçişte veya URL yapısını yenilediğinizde 301 yönlendirme haritası hazırlamak zorunludur. Sunucu değiştirirken adreslerin bozulmaması için hosting taşıma rehberindeki adımları da takip edin.
| Durum kodu | Anlamı | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| 301 | Kalıcı yönlendirme | Adres kalıcı olarak değiştiğinde, alan adı veya HTTPS geçişinde |
| 302 | Geçici yönlendirme | Kampanya, bakım gibi kısa süreli durumlarda |
| 404 | Bulunamadı | Sayfa yoksa ve yerine konabilecek bir karşılığı da yoksa |
| 410 | Kalıcı olarak kaldırıldı | İçeriğin bilinçli olarak tamamen silindiğini belirtmek için |
| 5xx | Sunucu hatası | Kullanılmaz; düzeltilmesi gereken bir altyapı sorunudur |
Yönlendirme zincirlerinden (A'dan B'ye, B'den C'ye) kaçının; eski adresleri doğrudan son hedefe yönlendirin. Ayrıca silinen her sayfayı ana sayfaya yönlendirmek yerine, varsa en yakın konudaki sayfaya yönlendirin; ilgisiz yönlendirmeler Google tarafından yumuşak 404 olarak değerlendirilebilir.
Core Web Vitals ve sayfa hızı
Core Web Vitals, Google'ın gerçek kullanıcı deneyimini ölçmek için kullandığı üç metrikten oluşur. Değerler, sayfayı ziyaret eden kullanıcıların tarayıcılarından toplanan verilere dayanır ve PageSpeed Insights ile Search Console'da görülebilir.
| Metrik | Neyi ölçer? | İyi kabul edilen değer |
|---|---|---|
| LCP (Largest Contentful Paint) | Ana içeriğin yüklenme hızı | 2,5 saniye veya altı |
| INP (Interaction to Next Paint) | Tıklama ve dokunmalara tepki süresi | 200 milisaniye veya altı |
| CLS (Cumulative Layout Shift) | Yükleme sırasında sayfa düzeninin kayması | 0,1 veya altı |
LCP için sunucu yanıt süresini düşürmek, ana görseli sıkıştırmak ve önbellek kullanmak en etkili adımlardır; bu noktada barındırma kalitesi doğrudan sonucu belirler, seçenekleri hosting nedir ve nasıl seçilir rehberinde karşılaştırdık. INP için ağır JavaScript kodlarını azaltmak, CLS için ise görsellere ve reklam alanlarına sabit boyut vermek gerekir. WordPress kullanıyorsanız WordPress hızlandırma rehberindeki önbellek ve eklenti önerileri büyük fark yaratır.
İndeksleme sorunları ve çözümleri
Bir sayfanın aramada çıkmamasının en yaygın nedeni, dizine hiç eklenmemiş olmasıdır. Search Console'daki sayfa dizine ekleme raporu, hangi adreslerin neden dışarıda kaldığını gösterir. Raporun nasıl okunacağını Google Search Console nedir rehberinde ayrıntılı anlattık; en sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
- Tarandı, ancak dizine eklenmedi: Google sayfayı görmüş ama yeterince değerli bulmamış olabilir. İçeriği zenginleştirin, iç bağlantı verin.
- Keşfedildi, ancak taranmadı: Genellikle tarama bütçesi veya sunucu yavaşlığıyla ilgilidir. Sunucu yanıt süresini ve gereksiz URL üretimini kontrol edin.
- Kopya sayfa, Google farklı bir canonical seçti: Canonical etiketleri, iç linkler ve site haritası arasındaki tutarsızlığı giderin.
- noindex ile hariç tutuldu: Tema veya eklenti ayarlarında yanlışlıkla açık kalmış bir noindex olup olmadığına bakın.
Yapısal veri (schema) nedir, nasıl eklenir?
Yapısal veri, sayfanızdaki bilgiyi arama motorlarının makine tarafından okunabilir biçimde anlamasını sağlayan işaretlemedir. Schema.org sözlüğü kullanılır ve Google, JSON-LD biçimini önerir. Makale, ürün, yerel işletme, etkinlik, içerik haritası (breadcrumb) gibi türler, uygun koşullarda arama sonuçlarında zengin görünümlerin önünü açar.
Yapısal veri tek başına sıralama yükseltmez; ancak sonuçlarda daha dikkat çekici görünmenize yardım edebilir. İşaretlemenin sayfada gerçekten görünen içerikle örtüşmesi şarttır. Ekledikten sonra Google'ın Zengin Sonuç Testi aracıyla doğrulayın. Google'ın bazı zengin sonuç türlerini zaman içinde kısıtladığını veya kaldırdığını da unutmayın; güncel listeyi resmi dokümantasyondan kontrol edin.
Teknik SEO kontrol listesi
- Site yalnızca HTTPS üzerinden açılıyor; geçerli bir SSL sertifikası kurulu ve HTTP adresleri 301 ile yönleniyor.
- www ve www'suz sürümlerden yalnızca biri kullanılıyor, diğeri ona yönleniyor.
- robots.txt önemli sayfaları ve CSS/JS dosyalarını engellemiyor.
- sitemap.xml güncel, yalnızca dizine eklenmesi istenen sayfaları içeriyor ve Search Console'a gönderilmiş.
- Her sayfada doğru canonical etiketi bulunuyor.
- Kırık bağlantı ve yönlendirme zinciri yok.
- Core Web Vitals değerleri mobilde de iyi aralıkta.
- Yapısal veri hatasız ve görünür içerikle uyumlu.
Teknik bir sorunu çözemediğinizde Webmaster Forum'un Arama Motoru Optimizasyonu (SEO) bölümünde konu açabilirsiniz. Kod tarafındaki sorular için HTML, CSS ve XML bölümü, Search Console uyarıları için Webmaster Tools ve Google Analytics bölümü daha isabetli cevaplar almanızı sağlar.
Forumdaki ilgili bölümler
- Arama Motoru Optimizasyonu (SEO)Teknik SEO sorunları ve çözüm önerileri.
- Webmaster Tools & Google AnalyticsSearch Console uyarıları ve dizine ekleme sorunları.
- HTML - CSS - XMLSite haritası, işaretleme ve kod soruları.
- Site Güvenliği ve SaldırılarHTTPS, güvenlik ve saldırı sorunları.
Sık sorulan sorular
Teknik SEO nedir?
Teknik SEO, sitenin arama motorlarınca sorunsuz taranması, doğru sayfaların dizine eklenmesi ve hızlı, güvenli bir kullanıcı deneyimi sunması için yapılan altyapı çalışmalarıdır.
robots.txt bir sayfayı Google'dan kaldırır mı?
Hayır. robots.txt yalnızca taramayı engeller. Bir sayfayı arama sonuçlarından çıkarmak için taranmasına izin verip noindex etiketi kullanmanız gerekir.
Canonical etiketi ile 301 yönlendirme arasındaki fark nedir?
301 yönlendirme kullanıcıyı ve botu yeni adrese taşır, eski adres artık açılmaz. Canonical etiketi ise her iki adres açık kalırken hangisinin asıl sürüm olduğunu belirten bir ipucudur.
Core Web Vitals sıralamayı etkiler mi?
Core Web Vitals, Google'ın sayfa deneyimi sinyalleri arasında yer alır. Tek başına belirleyici değildir ama benzer kalitedeki sayfalar arasında fark yaratabilir ve kullanıcı deneyimini doğrudan iyileştirir.
Yapısal veri eklemek zorunlu mu?
Zorunlu değildir ve doğrudan sıralama getirmez. Ancak uygun içerik türlerinde arama sonuçlarında zengin görünüm elde etmenize yardımcı olabilir.